Czy zmienią się obowiązki IOD w 2026 roku?
Rok 2026 nie zapowiada się jako moment przełomowy dla przepisów o ochronie danych osobowych, jednak inspektorzy ochrony danych (IOD) nie powinni traktować go jako okresu stagnacji. Wręcz przeciwnie – nadchodzący czas będzie wymagał większej uważności, lepszej organizacji pracy oraz dostosowania praktyk do zmieniających się realiów technologicznych i interpretacyjnych. Kluczowe znaczenie zyskają jakość dokumentacji RODO, skuteczny nadzór nad systemami IT oraz gotowość na wdrażanie nowych wytycznych publikowanych przez UODO i Europejską Radę Ochrony Danych (EROD).
Obowiązki IOD w 2026 roku – co pozostaje bez zmian, a co zyskuje na znaczeniu?
Na początku warto jasno podkreślić: nie przewidziano nowych, bezpośrednich obowiązków ustawowych dla IOD na 2026 rok. Zakres zadań nadal wynikać będzie z RODO, w szczególności z art. 37–39. Zmienia się jednak sposób egzekwowania tych obowiązków oraz oczekiwania organów nadzorczych wobec jakości ich realizacji.
W 2026 roku w centrum uwagi IOD pozostaną:
- zarządzanie ryzykiem przetwarzania danych osobowych,
- bieżący nadzór nad zgodnością procesów z RODO,
- wsparcie administratorów w podejmowaniu decyzji zgodnych z zasadą rozliczalności.
EROD sygnalizuje, że w kolejnych latach jeszcze większy nacisk zostanie położony na praktyczne stosowanie zasad, a nie wyłącznie na formalne spełnianie obowiązków.
Nowe akcenty w pracy inspektora ochrony danych
Choć przepisy się nie zmieniają, zmienia się ich interpretacja i priorytety kontrolne. W 2026 roku szczególnie istotne będą:
- oceny skutków dla ochrony danych (DPIA) przy wdrażaniu nowych systemów informatycznych, w tym narzędzi opartych na sztucznej inteligencji,
- realne stosowanie zasady privacy by design i privacy by default, a nie tylko deklaratywne zapisy w dokumentacji,
- kontrola transferów danych poza Europejski Obszar Gospodarczy, zwłaszcza w kontekście usług chmurowych,
- systematyczne szkolenia pracowników, ukierunkowane na praktyczne aspekty bezpieczeństwa informacji.
- To właśnie w tych obszarach organy nadzorcze najczęściej identyfikują nieprawidłowości podczas kontroli.
Raportowanie naruszeń i relacje z UODO w 2026 roku
Jednym z istotnych kierunków zmian zapowiadanych przez UODO jest cyfryzacja procesu zgłaszania naruszeń ochrony danych osobowych. Planowane jest uruchomienie zunifikowanego formularza zgłoszeniowego w systemie teleinformatycznym urzędu, który ma usprawnić komunikację pomiędzy administratorem danych a organem nadzoru.
Do czasu pełnego wdrożenia tego rozwiązania – co najprawdopodobniej nastąpi po 2026 roku – obowiązują dotychczasowe procedury zgłaszania incydentów. Rola IOD polegać będzie więc na przygotowaniu organizacji do płynnego przejścia na nowy model raportowania oraz na dopracowaniu wewnętrznych procedur reagowania na naruszenia.
Jeden IOD dla wielu podmiotów – możliwe wytyczne
W 2026 roku może również wzrosnąć znaczenie IOD jako koordynatora działań w ramach grup kapitałowych oraz jednostek powiązanych organizacyjnie, zwłaszcza w sektorze publicznym. UODO sygnalizuje możliwość publikacji nowych wytycznych dotyczących powoływania jednego inspektora dla kilku podmiotów, jednak na ten moment nie zostały one jeszcze formalnie zatwierdzone.
Dla inspektorów oznacza to konieczność przygotowania się na bardziej złożone modele organizacyjne, wymagające doskonałej komunikacji i jasno określonych zakresów odpowiedzialności.
Dokumentacja RODO i audyty – kluczowy obszar na 2026 rok
Praktyka pokazuje, że rok 2026 będzie kolejnym etapem umacniania trendu związanego z doskonaleniem dokumentacji RODO. Coraz większe znaczenie zyskuje nie tylko jej kompletność, ale przede wszystkim aktualność i spójność z rzeczywistymi procesami.
IOD powinni zwrócić szczególną uwagę na:
- regularną aktualizację rejestrów czynności przetwarzania,
- testowanie procedur reagowania na incydenty,
- okresowe przeglądy zabezpieczeń technicznych i organizacyjnych,
- planowanie audytów wewnętrznych w oparciu o roczny harmonogram.
Największe wyzwania dla IOD w 2026 roku
Najpoważniejszym wyzwaniem pozostanie utrzymanie zgodności z RODO w środowisku dynamicznie rozwijających się technologii. Automatyzacja procesów, wykorzystanie AI oraz praca zdalna powodują, że inspektorzy coraz częściej muszą łączyć kompetencje prawnicze z wiedzą techniczną.
W 2026 roku skuteczny IOD to nie tylko ekspert od przepisów, ale również doradca strategiczny, który potrafi ocenić ryzyko, komunikować je decydentom i realnie wpływać na sposób przetwarzania danych w organizacji.